Wat zijn hechtingsproblemen?

Een veilige hechting vormt de basis voor de emotionele ontwikkeling van een kind of jongere. Door een veilige band met ouder(s) of verzorger(s) leert een kind anderen te vertrouwen, met emoties om te gaan en zich verder te ontwikkelen. Als een kind zich niet veilig voelt of te weinig voorspelbaarheid, aandacht en emotionele steun ervaart, kan de hechting zich minder goed ontwikkelen. Dit kan invloed hebben op het gedrag, het vertrouwen in zichzelf en anderen, het aangaan van relaties en het zelfbeeld.

Hechtingsproblemen kunnen het functioneren thuis, op school en in sociale situaties sterk beïnvloeden. Tijdige herkenning en passende begeleiding zijn belangrijk om verdere sociaal-emotionele problemen te voorkomen. De behandeling richt zich op het gezin en de interacties tussen ouder(s)/verzorger(s) en kinderen/jongeren. Samen werken we aan het versterken van een veilige en ondersteunende omgeving. Daarom speelt systeemtherapie vaak een belangrijke rol in de behandeling. Hierbij onderzoeken we samen hoe interactiepatronen, communicatie en onderlinge relaties binnen het gezin invloed hebben op zowel het ontstaan als het herstellen van hechtingsproblemen.

Enkele kenmerken van hechtingsproblemen bij kinderen en jongeren

• Moeite met vertrouwen in ouder(s)/verzorger(s)
• Sterke angst om verlaten te worden of juist afstandelijk gedrag
• Problemen met het herkennen, uiten of reguleren van emoties
• Snel boos, prikkelbaar of controlerend gedrag
• Moeite met sociale contacten of het aangaan van vriendschappen
• Claimend gedrag of juist het vermijden van nabijheid en troost
• Problemen met grenzen, zelfstandigheid of afhankelijkheid
• Concentratieproblemen of spanningen op school.
• Onrust, slaapproblemen of verhoogde alertheid.

Mogelijke behandelingen van hechtingsproblemen

Hechtingsproblematiek is goed behandelbaar wanneer tijdig passende hulp wordt ingezet. De behandeling richt zich op het versterken van veiligheid, vertrouwen en de interacties binnen het gezin. Samen kijken we naar wat het kind, de jongere en het gezin nodig hebben om weer grip en verbinding te ervaren.

Afhankelijk van de hulpvraag kunnen de volgende behandelingen worden ingezet:

• Psycho-educatie voor kind, jongere, ouder(s)/verzorger(s) en school over hechting en de invloed daarvan op gedrag en emoties.
• Ouderbegeleiding gericht op het versterken van sensitief en voorspelbaar opvoedgedrag.
• Systeemtherapie, waarbij wordt gewerkt aan het versterken van de ouder-kindrelatie, veilige interacties en het doorbreken van patronen binnen het gezin.

Wanneer er naast hechtingsproblemen ook andere klachten spelen, kunnen aanvullende behandelingen worden ingezet, zoals:

• Traumabehandeling, wanneer er sprake is van ingrijpende ervaringen.
• Cognitieve gedragstherapie (CGT), gericht op bijvoorbeeld emotieregulatie, zelfbeeld of sociale vaardigheden.
• Speltherapie of creatieve therapie, om gevoelens en ervaringen op een passende manier te verwerken.

Waarom hechtingsproblemen behandelen?

Wanneer hechtingsproblemen onbehandeld blijven, kunnen kinderen/jongeren vastlopen in hun sociaal-emotionele ontwikkeling. Dit kan leiden tot problemen in relaties, onzekerheid, gedragsproblemen, angstklachten of somberheid. Tijdige behandeling helpt kinderen om meer vertrouwen in zichzelf en anderen te ontwikkelen, emoties beter te reguleren en zich veiliger te voelen binnen relaties en dagelijkse situaties.

Daarnaast ondersteunt behandeling ouder(s)/verzorger(s) bij het begrijpen van het gedrag van hun kind en het versterken van de onderlinge verbinding. Zo werken we samen aan meer rust, veiligheid en vertrouwen binnen het gezin.