Wat is een tic?

Een tic is een onvrijwillige beweging of geluid dat een kind of jongere herhaaldelijk maakt zonder dat hij of zij dit kan tegenhouden. Wanneer een kind of jongere last heeft van een ticstoornis, dan uit zich dit in plotselinge, terugkerende en niet-ritmische bewegingen (motorische tics) of geluiden (vocale tics). Soms ervaart het kind ook oncontroleerbare gedachten, die je cognitieve tics noemt. Tics ontstaan en komen steeds weer terug, ondanks dat het kind of de jongere dit niet wil.

Waarom krijgt een kind of jongere tics?

De exacte oorzaak van een ticstoornis is nog niet volledig bekend, maar het lijkt een combinatie van genetische en omgevingsfactoren. Uit onderzoek blijkt dat:

• Genetica een rol speelt; tics komen vaker voor binnen families.
• Omgevingsfactoren zoals stress, angst, en vermoeidheid kunnen tics verergeren of uitlokken.
• Ongeveer 6% van de kinderen heeft een ticstoornis, wat het een relatief veelvoorkomende aandoening maakt.

Soorten tics

• Motorische tics zijn ongecontroleerde bewegingen, zoals knipperen met de ogen, schouders optrekken of hoofd schudden.
• Vocale tics zijn geluiden die het kind maakt, bijvoorbeeld kuchen, sissen, keelgeluiden of soms ongepaste woorden.
• Cognitieve tics zijn herhalende beelden of gedachten die ongewild terugkeren.

Ticstoornis is een term die gebruikt wordt wanneer tics dagelijks meermaals optreden en het dagelijks functioneren beperken.

Mogelijke behandelingen van tics

Bij RIOzorg staat een persoonlijke benadering centraal in de behandeling. Er is aandacht voor wie iemand is, wat er speelt en hoe de omgeving eruitziet. Naast wat er wordt verteld, wordt ook gekeken naar hoe iemand dingen ervaart en wat werkt. Samen wordt onderzocht welke factoren bijdragen aan het gedrag en wordt een behandelplan opgesteld dat aansluit bij de hulpvraag.

Wij werken met wetenschappelijk bewezen behandelmethodes. De behandeling bestaat vaak uit:

• Psycho-educatie biedt duidelijke uitleg en handvatten aan ouder(s)/verzorger(s), school en kind/jongere over wat tics zijn en hoe er zo positief, constructief als mogelijk mee om te gaan.
• Individuele gedragstherapie: therapie gericht op meer controle op tics, bijvoorbeeld Habit Reversal Training (HRT).
• Aanvullende ondersteuning, zoals ouderbegeleiding en eventueel samenwerking met school.

Waarom tics behandelen?

Een behandeling kan het kind helpen om:

• Meer controle te krijgen over de tics en de intensiteit ervan te verminderen.
• Stress en spanning te verlagen, wat de frequentie van tics kan verminderen.
• De concentratie en het welzijn te verbeteren, waardoor het kind beter functioneert op school en thuis.
• Sociale vaardigheden vergroten en het zelfvertrouwen te versterken.

Hoewel tics meestal niet volledig verdwijnen na behandeling, ervaren kinderen en jongeren doorgaans een betere kwaliteit van leven en meer grip op hun situatie.

Is Gilles de la Tourette ook een ticstoornis?

Het Gilles de la Tourette-syndroom is een specifieke vorm van ticstoornis waarbij zowel motorische als vocale tics voorkomen. Dit kan samengaan met ADHD, Dwangstoornissen of Angststoornissen. Het is belangrijk dat eventuele comorbiditeiten helder in kaart worden gebracht voor een effectieve behandeling.

Nadim (5 jaar) werd ‘papegaai’ genoemd

‘Nadim was altijd al een vrolijk jongetje dat  de ruimte vulde met zijn energie en grappen. Een keer een tong uitsteken, een keer extra kuchen, woorden nazeggen; wij zochten er niets achter als ouders. Totdat hij naar school ging. Bij het eerste oudergespek met de juf van groep 1 gaf zij aan dat Nadim vaak haar napraatte. Niet af en toe, maar gedurende de hele dag. Na contact met de intern begeleider op school hebben zij besloten om dit met ons te bespreken. Nadim werd door klasgenoten al ‘papegaai’ genoemd en we merkten dat hij met minder zin naar school ging. We hebben besloten hulp te zoeken, omdat we erachter kwamen dat continu iets nazeggen kan duiden op een ticstoornis. Bij RIOzorg werden we fijn ontvangen en Nadim bleek inderdaad een tic te hebben. Een vocale tic dus. We zijn al even bezig met de behandeling en zien hem echt met sprongen vooruit gaan! Hij heeft meer controle over de tic en kruipt weer meer uit zijn schulp. Hij blijft dat vrolijke jongetje, alleen nu zonder bijnaam, gelukkig!’. Moeder van Nadim, 5 jaar

Door de controle over zijn tic, is hij minder boos/gestresst en geniet die weer om met klasgenootjes te spelen.

– Moeder van Nadim (5) uit Purmerend