Het ene moment voert je puber een volwassen gesprek, het volgende moment volgt er een heftige reactie op iets wat in jouw ogen maar klein is. Misschien wordt er eerst iets gedaan en pas daarna nagedacht over de gevolgen. Voor ouder(s)/verzorger(s) kan dat soms lastig te begrijpen zijn.
Toch is dit gedrag niet zo vreemd als het misschien lijkt. Tijdens de puberteit zijn de hersenen namelijk volop in ontwikkeling.
Het puberbrein is nog in ontwikkeling
In de puberteit vinden er veel veranderingen plaats in de hersenen. Verschillende hersengebieden ontwikkelen zich niet allemaal in hetzelfde tempo. Systemen die betrokken zijn bij emoties, beloning en sociale prikkels zijn sterk actief, terwijl hersengebieden die belangrijk zijn voor bijvoorbeeld plannen, impulsen beheersen en gevolgen overzien nog verder ontwikkelen.
Dat kan helpen verklaren waarom jongeren soms impulsiever reageren, sterke emoties ervaren of risico’s anders inschatten dan volwassenen.
Tegelijkertijd gebeurt er in deze periode ontzettend veel. Jongeren worden zelfstandiger, ontdekken wie ze zijn en krijgen steeds meer te maken met verwachtingen, sociale relaties en het maken van eigen keuzes.
Wat betekent dit voor ouder(s)/verzorger(s)?
Weten dat het puberbrein nog volop in ontwikkeling is, kan helpen om bepaald gedrag beter te begrijpen. Dat betekent natuurlijk niet dat alles zomaar moet kunnen. Grenzen en duidelijke afspraken blijven belangrijk.
Het kan wel helpen om bij een heftige reactie niet alleen naar het gedrag te kijken, maar ook naar wat erachter kan zitten. Is je kind moe, gespannen of overprikkeld? Speelt er iets op school of binnen de vriendengroep? En is dit het juiste moment om het gesprek aan te gaan, of is het beter om daar later op terug te komen?
Door ruimte te geven aan emoties én duidelijkheid te bieden, help je een jongere stap voor stap om steeds meer zelf te leren reguleren en overzien.
Meer weten over het puberbrein?
Meer begrijpen over wat er tijdens de puberteit gebeurt, kan zorgen voor herkenning en soms ook meer rust in huis. Op HELDERopvoeden, een initiatief van het Trimbos-instituut, vind je meer informatie over het puberbrein en praktische informatie voor ouder(s)/verzorger(s).
